Στην ακτή του Μαρμαρά της παλιάς πόλης, μέσα στα θαλάσσια τείχη, βρίσκεται η συνοικία Κουμκαπί. Για σχεδόν τέσσερις αιώνες είναι η καρδιά των Αρμενίων της Κωνσταντινούπολης. Ένα πέτρινο καμπαναριό υψώνεται πάνω από την εκκλησία του Αρμενικού Πατριαρχείου. Το βράδυ, τα στενά γεμίζουν ψαροταβέρνες. Ο περίπατος στο Κουμκαπί ενώνει τα δύο, με ξεναγό που ξέρει την ιστορία της συνοικίας.
Ο περίπατος στο Κουμκαπί με μια ματιά
- Η βραδιά σας: περίπου τρεις ώρες, από νωρίς το βράδυ, με τα πόδια σε μία συνοικία.
- Η διαδρομή: τα στενά, το Αρμενικό Πατριαρχείο και η εκκλησία του, η ακτή και ένα δείπνο με ψάρι.
- Ο ξεναγός σας: αδειούχος, στη γλώσσα σας.
Κουμκαπί, η Πύλη της Άμμου
Το 362, ο αυτοκράτορας Ιουλιανός έχτισε σε αυτή την ακτή ένα νέο λιμάνι, γνωστό αργότερα ως Κοντοσκάλιον. Ο νοτιοδυτικός άνεμος όμως γέμιζε συνεχώς τη λεκάνη με άμμο. Ίσως γι’ αυτό το τουρκικό όνομα της συνοικίας σημαίνει «Πύλη της Άμμου». Στη συνοικία στέκονται και ορθόδοξες εκκλησίες, όπως η Αγία Κυριακή και η Παναγία Ελπίδα.
Ο περίπατος στο Κουμκαπί και το Πατριαρχείο
1. Από την Προύσα στην ακτή του Μαρμαρά
Μετά την Άλωση του 1453, ο Μωάμεθ Β΄ έφερε ανθρώπους από όλη την επικράτειά του για να ξαναγεμίσει την πόλη. Το 1461 ήρθαν από την Προύσα ο επίσκοπος Χοβακίμ και αρμενικές οικογένειες, και ιδρύθηκε το Αρμενικό Πατριαρχείο. Οι νέοι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στο Κουμκαπί, στα Ψαμαθειά, στο Γενίκαπι και στο Γεντίκουλε.
2. Η εκκλησία απέναντι
Στην αρχή, η έδρα του Πατριαρχείου ήταν ο Σουρπ Κεβόρκ στα Ψαμαθειά. Το 1641 εγκαταστάθηκε οριστικά στο Κουμκαπί, απέναντι από την Σουρπ Ασντβατζατζίν, την Αγία Θεοτόκο. Εκκλησία και Πατριαρχείο κοιτάζονται ακόμη εκεί.
3. Η εκκλησία του 1828
Η φωτιά χτύπησε την εκκλησία ξανά και ξανά. Το 1828 ξαναχτίστηκε σε πέτρα, με σχέδια του αρχιτέκτονα Κιρκόρ Αμιρά Μπαλιάν. Αντί για μία αίθουσα, έγιναν τρεις πέτρινες εκκλησίες ενωμένες μεταξύ τους. Είναι ενεργή εκκλησία, γι’ αυτό τη βλέπουμε απ’ έξω, και επιβεβαιώνουμε για την ημερομηνία σας αν μπορείτε να μπείτε.
Οι Μπαλιάν, αρχιτέκτονες των σουλτάνων
Μια αρμενική οικογένεια άφησε το σημάδι της σε όλο τον Βόσπορο. Οι Μπαλιάν υπηρέτησαν το παλάτι ως αρχιτέκτονες για γενιές. Ο Νικογός Μπαλιάν σχεδίασε το Τζαμί του Ορτάκιοϊ, το παλάτι Ντολμάμπαχτσε και το Τζαμί του Ντολμάμπαχτσε.
Δείπνο στο τέλος του περιπάτου
Περνάτε κάτω από τα τείχη στην ακτή, όπου ψαράδες ρίχνουν τις πετονιές τους στον Μαρμαρά. Από εκεί, η βραδιά γυρίζει στις ψαροταβέρνες της συνοικίας, με μακριά τραπέζια στα στενά. Διαλέγουμε μαζί σας το εστιατόριο και κλείνουμε το τραπέζι σας. Το δείπνο δεν περιλαμβάνεται, εκτός αν συμφωνηθεί στο πρόγραμμά σας.
Για τις άλλες παλιές κοινότητες της πόλης, οργανώνουμε και την ξενάγηση στα μνημεία των τριών πίστεων.
Οργανώστε τη βραδιά σας στο Κουμκαπί
Ποιο βράδυ θέλετε στο Κουμκαπί, και ποιοι έρχεστε; Σχεδιάζουμε τον περίπατο ώστε να τελειώνει σε ένα τραπέζι με ψάρι.
